DIALECTIEK VAN DE VERLICHTING PDF

Adorno schreven een boek over de dialectiek van de Verlichting dat ruim twintig jaar na dato gretig aftrek vond onder Duitse studenten in de jaren zestig. Het is nu voor de tweede keer vertaald. Er zijn van die boeken die jarenlang in de magazijnen van uitgevers liggen te verstoffen. Ineens duiken ze op en spelen ze een brisante rol in het publieke debat.

Author:Vudor Akir
Country:Peru
Language:English (Spanish)
Genre:Automotive
Published (Last):10 March 2009
Pages:89
PDF File Size:2.40 Mb
ePub File Size:4.71 Mb
ISBN:190-4-11780-935-2
Downloads:29982
Price:Free* [*Free Regsitration Required]
Uploader:Mak



Adorno schreven een boek over de dialectiek van de Verlichting dat ruim twintig jaar na dato gretig aftrek vond onder Duitse studenten in de jaren zestig. Het is nu voor de tweede keer vertaald. Er zijn van die boeken die jarenlang in de magazijnen van uitgevers liggen te verstoffen.

Ineens duiken ze op en spelen ze een brisante rol in het publieke debat. Het werd begin jaren veertig geschreven, toen de auteurs beiden van joodse afkomst in ballingschap verbleven in de VS. In verscheen de eerste druk bij uitgeverij Querido in Amsterdam. Twintig jaar later dook de eerste roofdruk op, die al gauw gretig aftrek vond onder progressieve studenten in Duitsland - het boek had zijn adressanten bereikt.

Grof gezegd bestaat het boek uit een geschiedfilosofisch en een empirisch deel. Het eerste stuk begint met een onheilspellende paukenslag , die aanvankelijk nauwelijks werd gehoord maar waarvan de echo in de late jaren zestig des te harder begon na te dreunen. Maar de verlichte aarde straalt in het teken van triomferend onheil.

Dit behelsde dat als de mens zich maar volledig door zijn rede liet leiden, hij vrijer, gelukkiger en deugdzamer zou worden. In de filosofie van Kant, waarin redelijkheid gelijk wordt gesteld aan vrijheid en deugdzaamheid, krijgt dit optimisme zijn theoretische onderbouwing. Wat de these van de auteurs nu zo prikkelend en tegelijk zo angstaanjagend maakt, is dat ze dit onheil niet interpreteren als een onderbreking van het Verlichtingsproces maar als het noodzakelijke uitvloeisel van een radicaal en consequent doorgevoerde, eenzijdig technisch ingevulde Verlichting.

Horkheimer en Adorno laten zien dat de Verlichting aan een dialectiek onderhevig is: van een wapen in handen van de onderdrukten tegen hun overheersers slaat ze om in een instrument waarmee de heersende klasse haar macht vergroot en bestendigt.

Hier voltrekt de dialectiek van de Verlichting zich sluipender en vooral minder zichtbaar. Hier wordt, enigszins grof geformuleerd, de massa geknecht zonder dat ze het zelf in de gaten heeft. Met een almaar groeiend consumptieaanbod wordt de burger in slaap gewiegd, zodat hij zich niet meer bewust is van zijn eigen ontmenselijking.

De media, vanaf het laagste niveau van de reclame tot en met de hoogste cultuurpolitiek, zijn haar belangrijkste instrument. Ze dwingen de burger niet alleen een bijna dwangmatige consumptie zucht op, die noodzakelijk is voor het functioneren van het systeem, ze doden ook elke kritische zin in de kiem. En wat meer is: ze weten hem daarbij ook nog een geluksgevoel aan te praten.

Anders dan voor Marx gloort er voor Horkheimer en Adorno geen licht aan de maatschappelijke horizon. In Dialectiek van de verlichting zetten Horkheimer en Adorno hun filosofische programma door henzelf Kritische Theorie genoemd uiteen en presenteren ze tegelijk een aantal resultaten die dit programma oplevert als het op de maatschappelijke verschijnselen wordt toegepast.

Ze maken als het ware de voorlopige balans op van hun theoretische inspanningen. Dat levert geen gemakkelijke tekst op. De lezer moet zien op te klimmen tot een hoog abstractieniveau. De zorgvuldige vertaling en het erudiete en informatieve nawoord van Michel van Nieuwstadt reiken hem hiervoor de noodzakelijke ladder aan.

Meer over.

BECOMEANXCODER RUSSIAN PDF

Verlichting (stroming)

Het begrip Verlichting — Hier komen de theoretische grondslagen van het begrip Verlichting aan de orde, de dialectiek van natuur en natuurbeheersing, van mythe en Verlichting en hoe de verlichte rationaliteit verweven is met de maatschappelijke werkelijkheid. Uitweiding I: Odysseus of Mythe en Verlichting — Aan de hand van de " Odyssee ", als een vroeg teken van de beschaving van het avondland, wordt de dialectiek van mythe en Verlichting beschouwd als de pre-moderne uiteenzetting van een mythisch opgevatte natuur, door elementaire voorstadia van een verlichte natuurbeheersing. Uitweiding II: Juliette of Verlichting en moraal — In een confrontatie van Kants kritische geschriften over diens "praktische" en "theoretische" rede met de geschriften van Markies de Sade en Nietzsche , wordt aanschouwelijk gemaakt, dat de filosofen van de Tegen-Verlichting uiteindelijk als consequente voltooiers van de nihilistische zelfvernietiging van de verlichte rede aan het daglicht treden en hoe de "onderwerping van al het natuurlijke onder het eigenmachtige subject" ontaardt in een blinde heerschappij van een objectieve onverschilligheid ten opzichte van elke zin en menselijkheid. Zie ook: Juliette of Verlichting en Moraal in het artikel "Juliette" Cultuurindustrie — Verlichting als bedrog van de massa — Hierin wordt betoogd dat toename van de economische productiviteit leidt tot een economisering van alle levensgebieden en daardoor uiteindelijk eindigt met een "uitverkoop van de cultuur", waarbij zin vervangen wordt door de berekenende stompzinnigheden van het amusement en het economische gebeuren ondoordacht verheerlijkt wordt als een gevolg van de geobjectiveerde macht van logische rationaliseringsprocessen.

BEN BAGDIKIAN MEDIA MONOPOLY PDF

Max Horkheimer en Theodor Adorno – Dialectiek van de verlichting

Maar de volledig verlichte aarde straalt in het teken van triomferend onheil. Het boek verschijnt in bij de kleine Exil-uitgeverij Querido in Amsterdam, maar de auteurs voltooiden het manuscript reeds in , op het dieptepunt van de Tweede Wereldoorlog. Ze geven het toen de nogal onbestemde titel Philosophische Fragmente mee. Die fragmenten ontstaan uit de dialogen tussen de twee auteurs, twee diep in een nog half negentiende-eeuwse Duitse patriarchale cultuur gewortelde, geletterde heren, die plaatsvinden in de voor hen vervreemdende context van het altijd zonnige Californische Pacific Pallisades, op schootsafstand van Hollywood, waar beiden als ballingen hun toevlucht hebben gevonden. De dialogen worden nauwgezet opgetekend door Gretel Adorno, de vrouw van Theodor. Hun oordeel in het boek is eenduidig en Na de jaren zestig wordt het boek weer snel vergeten, maar het duikt toch weer op in debatten en onderzoek aan het eind van de jaren tachtig, toen het postmodernisme de heersende mode onder westerse intellectuelen was. Plotseling zijn Horkheimer en Adorno belangrijke voorlopers van het postmodernisme en de daarmee verbonden kritiek op de valse illusies van de moderniteit de grote verhalen.

HP CC421A PDF

De dialectiek van de Verlichting

Achtergrond[ bewerken brontekst bewerken ] De verlichting als stroming [2] wordt gezien als een van de pijlers onder de westerse beschaving en zette grote wijzigingen in gang in het denken over religie, filosofie, kunst, wetenschap en politiek. De Verlichting gaf aanleiding tot modernisering van de samenleving door middel van individualisering , emancipatie , feminisme , secularisering en globalisering. De Verlichting kent een kritische en een constructieve zijde. Zij komen op voor een scheiding tussen kerk en staat gebaseerd op rechtvaardigheid en democratie.

ADABUS SALAT PDF

Dialectiek van de verlichting

De dialectiek van de Verlichting Adorno en Horkheimer — Een paradoxale bron voor een herbeginnen Geschreven: Bron: Denkers van het licht, boek uitgegeven door het Masereelfonds. Ze blijven het ideaal als waarde aanhangen maar geven iedere hoop op om het te verwerkelijken. Wanneer ik in de discussie met deze schrijnende wanhoopskreet en deze profetische vervloeking terug opneem, dan heb ik daar een reden toe; de strijd voor en tegen de Verlichting duurt nog steeds voort. Daarom alleen al voel ik me uitgedaagd door dit werk van Adorno en Horkheimer dat wat ons — hen en mezelf — lief is zo onverbiddelijk aanvalt. Ik beweer echter dat tot nu toe de diepte van de beschuldigingen die de schrijvers formuleren onvoldoende werd gewaardeerd. Daardoor heeft men gedacht ze al te makkelijk opzij te kunnen schuiven [2] of tenminste hun aanklacht te kunnen overwinnen door weliswaar resolute maar toch niet radicale wijzigingen in de strategie van de verlichtingsbeweging. Die voorstellen zullen, juist door de ernst van de kwalen die Adorno en Horkheimer aanklagen, veel ingrijpender reorganisaties noodzakelijk maken.

Related Articles